“`html
Garanti BBVA’nın desteklediği Salt, yeni yayını Moni ile performans sanatçısı Salim Özgilik’in, diğer bir adıyla Moni’nin eserlerini derinlemesine inceliyor. Türkçe ve İngilizce olarak sunulan bu kitap, sanatçının cesur ve toplumsal katılım gerektiren projelerinin kapsamlı bir haritasını oluşturuyor. Moni Salim Özgilik iş birliğinde gerçekleştirilen bu çalışmanın temelini, sanatçının Moni ‘89 adını taşıyan ilk eseri ve 2020 yılında Salt Araştırma’nın dijital arşivine eklenen kaynaklar oluşturuyor.
Sanatçı İçin Kaynak Niteliğinde
Moni, sanatçının geniş bir yelpazeyi kapsayan üretimlerini sanat tarihi perspektifinden ele alıyor. Yayın sürecini yöneten Sezin Romi, araştırmanın, performans sanatının geçmişi ve diğer sanat dallarıyla olan ilişkisi üzerindeki yeni yorumları zenginleştirerek alanında bir referans kaynağı olma hedefinden bahsediyor.
Ali Cindoruk’un tasarladığı bu çalışma, Moni’nin sanatı aracılığıyla Türkiye’deki performans sanatının evrimini ele alıyor ve özellikle genç sanatçılara sunduğu fırsatları vurguluyor. Aslıhan Demirtaş, Bora Gürdaş, Catherine Spencer, Sevi Bayraktar ve Suzana Marjanić’in katkılarıyla hazırlanan bu eser, Moni’nin sanatsal yolculuğunu ve manifestolar aracılığıyla oluşturduğu çalışmaları derinlemesine inceliyor.
Performans Sanatı Üzerine Kapsamlı İncelemeler
Bora Gürdaş, Moni’nin Türkiye sanat tarihindeki az bilinen yerini ustaca irdeliyor. Aslıhan Demirtaş, sanatçının Ankara’daki kamusal alanlardaki işlerindeki dönüşüm ilişkisini keşfederken, Catherine Spencer, Moni’nin buluntu objeleri temelinde ürettiği eserleri Allan Kaprow ve Carolee Schneemann ile kıyaslıyor. Sevi Bayraktar ise, Moni’nin çalışmalarını Türkiye’deki sanat-siyaset ilişkisi çerçevesinde değerlendiriyor; Suzana Marjanić ise Hırvatistan’daki performanslarla benzerlikler kuruyor ve Group of Six Artists’in sokak eylemlerinin yanı sıra Tomislav Gotovac’ın projeleriyle kesişimleri ele alıyor.
Yayın, Moni’nin 1989 yılında kaleme aldığı ve 2025 yılına kadar güncellenen bir biyografi ile birlikte, Sanatçı’nın geçmişine ışık tutan Sezin Romi’nin “Moni’nin Hikâyesi” başlıklı söyleşisini içeriyor.
Faaliyetlerine Dair Düşünceler
1985 yılında Hacettepe Üniversitesi’nde jeoloji mühendisliği okurken, sanata yönelen Moni Salim Özgilik, “güçlü, neşeli, eşsiz” anlamına gelen mahlasını benimseyerek, atık objeler ve yeni düşüncelerle yoğunlaşarak yerel alanları dönüştüren eserler üretmeye başladı.
Kamuya açık alanlarda izleyicileri katılımcı haline getiren performanslarıyla dikkat çeken Moni, buluntu malzemelerle yeni bir anlatım dili oluşturdu. Uluslararası sergilere katılan sanatçı, Allan Kaprow ve diğerlerinden aldığı ilhamla, sokağı sanat alanına dönüştürme arzusuyla hareket etti. Ancak bazı eserlerinin geleneksel anlayışla çatışması sonucu, zorluklarla karşılaştı.
Moni’nin New York Macerası
1992 yılında New York’a geçen Moni, şehirdeki sanatsal deneyimini zenginleştirme hedefiyle eğitim aldı. Burada performans sanatına katılırken, çeşitli sergilere de imza attı. Türkiye’deki sanat ortamıyla bağlantıları azalsa da, kariyerine önemli katkılar sağlayan bir fanzin yayınının kuruculuğunu üstlendi.
Yeni Sanat Dönemi
Salt’ta düzenlenen Sahnede 90’lar sergisinde eserlerine yer verilen Moni, şu anda hem Kaş hem de Los Angeles’ta yaşıyor. Son iki yıldır, yeni resimler yapmayı deneyimleyen sanatçı, atölyesinde daha fazla zaman geçirmeye ve yeni malzemeler toplamaya devam ediyor.
“Üretimlerimin gün yüzüne çıkması bazılarını şaşırtıyor… Şu an hâlâ hayatta olduğuma inanmayanlar var.” —Moni Salim Özgilik
Türkçe, 208 sayfa ©2025 Salt/Garanti Kültür A.Ş. (İstanbul)
ISBN: 978-625-95407-2-6
Yayıma Hazırlayan: Sezin Romi
Editör: Başak Çaka
Yazılar: Aslıhan Demirtaş, Bora Gürdaş, Catherine Spencer, Moni Salim Özgilik, Sevi Bayraktar, Sezin Romi, Suzana Marjanić
İngilizce’den Çeviri: Başak Çaka, Merve Ünsal
Tasarım: Ali Cindoruk (KHORA)
Dizgi: Destina Pütün (KHORA)
Yayın Asistanı: Mine Söyler
Baskı: A4 Ofset Matbaacılık San. Tic. AŞ.
Satış noktaları: Robinson Crusoe 389 Kitabevi’nden temin edilebilir.
İlginizi Çekebilir
Yeni Yayınlar
Çağdaş Sanatın Kısa Öyküsü
Susie Hodge’nin kaleme aldığı eser, çağdaş sanatın kökenleri ve gelişim süreçlerini mercek altına alıyor.
Argonotlar15 Ocak 2026
Yeni Yayınlar
Tekil Nesneler
Jean Nouvel ve Jean Baudrillard’ın söyleşisi, mimarlık ve felsefenin kesişim noktalarını ortaya koyuyor.
Argonotlar15 Ocak 2026
Yeni Yayınlar
Sanatın Doğasındaki Başkalaşım
Ananda K. Coomaraswamy, sanatın özüne dair soruları derinlemesine inceliyor.
Argonotlar15 Ocak 2026
Yeni Yayınlar
Sinan – Osmanlı’da Kubbeli Mekânların Tasarımı ve İnşası
Nicola Parisi, Mimar Sinan’ın sanat ve mühendislik arasındaki dengeyi inceliyor.
Argonotlar15 Ocak 2026
“`